PO CO TA WITAMINA B3 ?

Witamina B3 znana pod nazwą niacyna lub witamina PP jest konieczna do wielu procesów zachodzących w naszym organizmie.  Od metabolizmu tłuszczów, białek czy węglowodanów po produkcję energii, DNA oraz hormonów.  Niacyna choć należy do grupy witamin rozpuszczalnych w wodzie, to jest odporna na działanie temperatury, nawet wysokiej jak i promieniowania UV.

Gdzie ją znajdziemy?

Najwięcej witaminy B3 zawiera oczywiście mięso, ale występuje ona także w orzechach, produktach zbożowych takich jak np.: kasza czy otręby pszenne, rybach i mleku. Na niacynę natrafimy również w warzywach strączkowych i liściastych, a nawet kawie czy herbacie. Dodatkowo niacyna lepiej wchłania się w towarzystwie witaminy C oraz innych witamin z grupy B, fosforu i chromu.

Nasz organizm wykorzystuje witaminę B3 jako koenzym. Cóż to takiego? Koenzymy to nie będące białkami składniki niezbędne do prawidłowej aktywności enzymów. W tym przypadku pochodnymi witaminy B3 pełniącymi tę funkcję są NAD i NADP, które biorą udział w procesie oddychania komórkowego. Można więc powiedzieć, że niacyna  jest potrzebna do wytwarzania energii. To jednak nie wszystko.

O witaminie B3 ostatnio najczęściej mówi się w kontekście chorób układu krążenia.

Dzieje się tak dlatego, iż w przeprowadzanych badaniach udowodniono bez wątpienia jej korzystny wpływ na profil lipidowy pacjenta. Po rozpoczęciu suplementacji niacyną obserwujemy spadek tego tak zwanego „złego” cholesterolu LDL, a wzrost cholesterolu HLD czyli „dobrego”. Niacyna pomaga również zahamować syntezę trójglicerydów w wątrobie. Możemy ją więc zastosować w profilaktyce zmian miażdżycowych, zwłaszcza że dodatkowo hamuje ona procesy tworzenia się komórek budujących strukturę blaszki miażdżycowej. W literaturze opisywane są także przypuszczenia o potencjale przeciwzakrzepowym metabolitów niacyny.

Witamina PP działa również przeciwzapalnie. Dlaczego?

Otóż obniża skuteczność cytokin prozapalnych w tkance objętej zapaleniem oraz poprzez oddziaływanie na odpowiednie receptory niejako reguluje proces powstawania stanu zapalnego. Ten skutek przeciwzapalny wykorzystywany jest najczęściej w chorobach skóry. Przy trądziku pospolitym obserwujemy, iż zastosowanie niacyny pomaga w opanowaniu nadprodukcji sebum, redukuje ilość zmian grudkowych oraz zmniejsza proces nadmiernego rogowacenia (hiperkeratynizacji). Zmniejsza tym samym ryzyko powstawania blizn potrądzikowych.

Co ciekawe witamina B3 wykazuje efekt przeciwmigrenowy. Wpływa pozytywnie również na nasz układ nerwowy. Odkryto jej działanie neuroprotekcyjne. Znaczy to, iż chroni ona komórki nerwowe przed obumieraniem. Wspomaga także funkcje poznawcze, stymuluje tworzenie nowych połączeń nerwowych oraz wspiera przekaźnictwo serotoninergiczne. Niacyna poprawia nastrój, łagodzi objawy depresji, wycisza stany lękowe. Suplementację niacyny zaleca się ponadto po udarze, w stwardnieniu rozsianym oraz chorobie Alzheimera.

Choć witamina B3 występuje w wielu produktach spożywczych to nie zawsze możemy dostarczyć odpowiednią jej ilość.

Niedobór występuje najczęściej u pacjentów z cukrzycą oraz chorobami wątroby, przy zespołach złego wchłaniania i nowotworach, jak również u osób nadużywających alkoholu. Zaburzenia jej wchłaniania obserwuje się także przy depresji, schizofrenii, hipercholesterolemii i przy przyjmowaniu leków przeciwgruźliczych. Dzienne zapotrzebowanie wzrasta również u kobiet stosujących antykoncepcję hormonalną oraz u matek karmiących piersią.

Katarzyna Raj-Estal

magister farmacji

 

 

Bibliografia:

  1. Andrzej Nagalski, Jadwiga Bryła: Zastosowanie niacyny w terapii; Postepy Hig Med Dosw. (online), 2007; 61: 288-302
  2. Andrzej Mogielnicki, Karol Kramkowski, Włodzimierz Buczko: Nikotynamid i jego metabolit – N-metylonikotynamid – tylko witamina czy może nowy lek do walki z chorobamiukładu krążenia i hemostazy? ; Kardiologia Polska 2008; 66: 10 (supl. 3),
  3. Abraham Hoffer, Andrew W. Saul, Harold D. Foster: Niacyna w leczeniu; Oficyna Wydawnicza ABA 2016
« wróć