ZADBAJ O SWÓJ WZROK

Prawidłowe funkcjonowanie ludzkiego oka zależy od kondycji całego naszego organizmu oraz dostarczania wszystkich niezbędnych składników odżywczych. Przewlekłe schorzenia tego narządu zaliczamy do chorób cywilizacyjnych, a niektóre z nich występują obecnie na skalę epidemiczną w krajach rozwiniętych, będąc główną przyczyną utraty wzroku u ludzi powyżej 65 roku życia. Źle zbilansowana dieta, stres, długie godziny spędzone przed monitorem komputera, promieniowanie UVB i wnikające do wnętrza oka UVA, wolne rodniki tlenowe oraz obciążenia genetyczne to główne czynniki temu sprzyjające.

 

Ludzkie oko jest jednym z najdelikatniejszych i najbardziej skomplikowanych narządów, w przypadku ochrony którego niezwykle istotna jest wczesna profilaktyka. Najczęściej zaleca się dodatkową suplementację składników o działaniu antyoksydacyjnym (luteina, zeaksantyna, witamina C i E, cynk, selen) oraz wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3, co poparte jest wieloletnimi badaniami klinicznymi nad terapią poszczególnych chorób gałki ocznej.

 

Najpopularniejszymi ze stosowanych substancji są luteina i zeaksantyna, czyli naturalnie występujące w przyrodzie żółte barwniki, należące do grupy karotenoidów. Związki te gromadzą się w plamce żółtej siatkówki oka osłabiając negatywne działanie światła niebieskiego oraz promieniowania ultrafioletowego, a także wspierają ją w walce z wolnymi rodnikami tlenowymi, chroniąc zewnętrzne segmenty fotoreceptorów przed ich niszczącym wpływem. Nasz organizm nie potrafi sam zsyntetyzować luteiny, dlatego musimy dostarczać ją wraz z pożywieniem albo odpowiednimi suplementami.

 

 

Dane światowych instytutów żywienia wskazują, że wartości dostarczanej luteiny w diecie są zdecydowanie poniżej prawidłowego poziomu. Co więcej, zbyt niski poziom owej substancji w tkankach oka może stanowić jeden z czynników rozwoju chorób związanych z zaburzeniami procesu widzenia takimi jak AMD (zwyrodnienie plamki żółtej) lub zaćma.

 

 

Unikatową rolę w procesie widzenia pełnią również wielonienasycone kwasy tłuszczowe (DHA,EPA), stanowiące budulec błon plazmatycznych fotoreceptorów podlegających nieustannemu zużywaniu i odnawianiu. Chronią one siatkówkę oka wraz z jej naczyniami krwionośnymi przed zmianami zwyrodnieniowymi i przyspieszają usuwanie szkodliwych produktów przemiany materii, w tym wolnych rodników. Ponieważ kwasy omega 3 także nie są produkowane w ludzkim ciele istnieje konieczność uzupełniania ich z pożywieniem zwłaszcza, że stanowią podstawę rozwoju oczu i mózgu oraz warunkują prawidłowe ich funkcjonowanie.

 

W utrzymaniu dobrej kondycji naszego narządu wzroku niezbędne są witaminy i mikroelementy. Witamina E bierze udział w procesach naprawczych DNA oraz zabezpiecza kwasy tłuszczowe błony komórkowej przed ich utlenianiem, a witamina C inaktywuje wolne rodniki i pełni rolę ochronna przed szkodliwym wpływem światła słonecznego na siatkówkę oka. Witamina A natomiast jest konieczna w procesie tworzenia barwników fotoreceptorów siatkówki, odpowiada za dobrą kondycję powierzchni gałki ocznej i podobnie jak witamina C oraz E, należy do grupy antyoksydantów. Jej niedobory prowadzą do ślepoty zmierzchowej (potocznie nazywanej kurzą ślepotą), a w skrajnych przypadkach wystąpić może zeskórnienie nabłonka rogówki i spojówki. Wraz z witaminą A w wytwarzaniu barwników wzrokowych w siatkówce oka udział bierze cynk, a jego jony obecne są dodatkowo m.in. w dysmutazie nadtlenkowej neutralizującej wolne rodniki. Witaminy z grupy B natomiast odpowiadają za prawidłowe funkcjonowanie nerwu wzrokowego.

 

W suplementach diety zalecanych w okulistyce znaleźć można również wyciągi z liści miłorzębu japońskiego (Ginkgo biloba L.), które usprawniają przepływ krwi w tętnicy ocznej oraz powszechnie znaną borówkę czernicę (Vaccinium myrtillus L.) zawierającą substancje stymulujące regenerację rodopsyny, czyli światłoczułego barwnika wzrokowego znajdującego się w pręcikach siatkówki, odpowiedzialnego za pochłanianie promieni światła.

 

 

Oczy to niezwykle delikatny narząd, szczególnie narażony na różnego rodzaju zmiany chorobowe, dlatego powinniśmy dbać o prawidłową ich kondycję i dostarczać do organizmu istotne dla ich zdrowia substancje.

 

Katarzyna Raj

mgr farmacji

 

 

 

 

Bibliografia:

 

 

  1. Dr n. med. Piotr Loba, Prof. dr hab. n. med. Wojciech Omulecki; Suplementacja diety w chorobach oczu

  2. Wiktor B. SZOSTAK Dorota SZOSTAK-WĘGIEREK; Żywienie w profilaktyce zwyrodnienia plamki żółtej; Przegląd Lekarski 2008 / 65 / 6 s.308-311

  3. Monika Drobek-Słowik, Danuta Karczewicz, Krzysztof Safranow; Potencjalny udział stresu oksydacyjnego w patogenezie zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem (AMD); Postepy Hig Med Dosw. (online), 2007; 61: 28-37

  4. dr n. med. Sylwia Krzemińska; Ochrona procesów widzenia; Farmakoterapia 2011/04

  5. Luteina i zeaksantyna - połączone siły w służbie dla zdrowia oczu; Marinex International V 2010

 

 

 

« wróć