DIETA DZIECI Z ATOPOWYM ZAPALENIEM SKÓRY (AZS) (DIETA ATOPIKA)

Atopowe Zapalenie Skóry (AZS) jest to przewlekła, nawrotowa, zapalna choroba skóry związana z patologiczną budową naskórka i skóry właściwej, o typowym umiejscowieniu i charakterystycznej morfologii zmian. Objawia się nieprawidłową reakcją immunologiczną organizmu, który pod wpływem nawet niewielkich dawek alergenów zaczyna nadmiernie produkować przeciwciała.
Skóra dzieci cierpiących na AZS jest zaczerwieniona, sucha i swędząca. Nieodpowiednia jest w niej proporcja pomiędzy poszczególnymi składnikami – cholesterolem, kwasami tłuszczowymi, ceramidami – oraz występuje upośledzenie pracy gruczołów łojowych. U osób z AZS obserwuje się niedobór filagryny, jednego z kluczowych białek warunkujących prawidłowe funkcjonowanie naskórka, zapewniającego naturalne nawilżenie skóry. Nadmierna utrata wody sprzyja uszkodzeniom skóry, co prowadzi do nawracających zakażeń bakteryjnych.
Choroba ta w 60% przypadków ujawnia się przed ukończeniem pierwszego roku życia. Przyczyną tej choroby u dzieci jest najczęściej dzieci alergia pokarmowa.

 

Niemowlęta powinny być karmione piersią minimum do 4-6 miesiąca życia, ponieważ mleko matki stanowi najcenniejszy, najbardziej wartościowy i najzdrowszy pokarm. W jego skład wchodzą łatwo przyswajalne składniki odżywcze, witaminy i komórki odpornościowe, a zawarte w nim białka nie wywołują reakcji nadwrażliwości. Jeśli jednak z różnych przyczyn karmienie piersią jest niemożliwe, to istnieje ryzyko pojawienia się atopii. Wówczas wybieramy preparaty mlekozastępcze, o udokumentowanej zmniejszonej alergenności. 

 

 

 

Bardzo istotny jest sposób wprowadzania do jadłospisu malucha nowych produktów niemlecznych. Najlepiej należy je wprowadzać po 4 miesiącu życia, gdyż pomiędzy 5 a 6 miesiącem występuje tak zwane „okno immunologiczne”, czyli czas, w którym układ odpornościowy nie reaguje na alergeny. Dziecko nabiera tolerancji do spożywanych pokarmów i zmniejsza się ryzyko wystąpienia alergii. W tym okresie zaczynamy wprowadzać do jadłospisu jeden produkt w bardzo małych ilościach, rozszerzając stopniowo listę pokarmów. Warto także zwrócić uwagę na suplementację probiotyków. Poprawiają one funkcjonowanie błony jelitowej. Zmniejsza się wówczas jej przepuszczalności i przenikanie alergenów pokarmowych zostaje zahamowane. Ważną rolę w tym procesie odgrywają prebiotyki wraz z witaminą D i kwasami omega-3. 

 

Dla chorych z AZS nie ma uniwersalnego sposobu odżywiania się. Najczęściej zaleca się dietę eliminacyjną. Polega ona na czasowym usunięciu szkodliwego pokarmu z jadłospisu, z jednoczesnym wprowadzeniem składników zastępczych o równoważnej wartości odżywczej. Bardzo ważne, aby dieta nie stała się niepełnowartościową, ponieważ brak odpowiednich składników odżywczych nasila i pogłębia zmiany skórne. Największy potencjał uczulający ma mleko krowie i jego przetwory, jajka, produkty zbożowe zawierające gluten, soja, orzechy, owoce cytrusowe, jak również konserwanty i barwniki stosowane przy produkcji żywności. Warto więc wybierać produkty jak najmniej przetworzone, z wiarygodnego źródła. 

 

Czasem zdarza się, że alergia występuje również u dzieci karmionych piersią. Wtedy należy wprowadzić bezmleczną dietę eliminacyjną u matki, z dodatkową suplementacją wapnia, oczywiście pod kontrolą lekarza. 

 

Do „bezpiecznych pokarmów”, które uczulają rzadko lub wcale zaliczamy:

  •    -mięso indyka i jagnięcinę,

          -ryż,

  •    -kukurydzę,

  •    -brokuły, szparagi,

  •    -szpinak,

  •    -sałatę,

  •    -ziemniaki,

  •    -oliwę z oliwek,

  •    -gotowane jabłka,

  •    -suszone owoce. 

 

Stosując dietę eliminacyjną stopniowo ograniczamy pokarmy o największym stopniu alergenności, skrupulatnie analizujemy skład kupowanej żywności upewniając się, że nie zawiera dodatku alergenów, bacznie obserwując przy tym stan skóry chorego.

Twoje pożywienie powinno być lekarstwem, a lekarstwo powinno być pożywieniem” Hipokrates

Katarzyna Raj

mgr farmacji

Bibliografia:

  1. Mieczysława Czerwionka-Szaflarska, Inga Adamska,Kinga Kupczyk Wyprysk atopowy jako jeden z objawów alergii pokarmowej u dzieci; Forum Medycyny Rodzinnej 2010, tom 4, nr 3, 181–188

  2. MARCIN KUROWSKI, MAREK L. KOWALSKI Filagryna i jej rola w patomechanizmie chorób alergicznych; Alergia Astma Immunologia 2009, 15(2): 95-100

  3. Prevalence of atopic dermatitis in infants during the first six months of life; Barbara Kamer, Renata Pasowska, Elżbieta Dółka, Agnieszka Blomberg, Helena Rotsztejn; Postep Derm Alergol 2013; XXX, 5: 277–281

  4. Rola probiotyków w chorobach alergicznych; Patrycja Szachta, Anna Adamska, Mirosława Gałęcka, Wojciech Cichy, Dorota Roszak; Pediatria Współczesna. Gastroenterologia, Hepatologia i Żywienie Dziecka 2011, 13, 3, 180-182

 

 

 

 

 

 

« wróć