Olej lniany a zdrowie człowieka - czyli sposób na uzupełnienie niedoborów niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych Omega-3

Olej lniany stał się w ostatnim czasie coraz bardziej znanym i rozpoznawalnym naturalnym produktem żywieniowym. Szerzej wkracza do naszej świadomości , a to ze względu na swoje wyjątkowo pozytywne i kompleksowe oddziaływanie na ludzki organizm.

Pierwsze doniesienia na temat oleju lnianego datuje się na ok. 650 r. p.n.e., kiedy to Hipokrates zalecał go jako środek leczniczy przy bólach brzucha, biegunce czy zapaleniu śluzówki.  Od tamtego czasu wiele się zmieniło – dzisiejsze wyniki badań wskazują na jego znacznie szersze zastosowanie. Coraz więcej zainteresowania poświęcają mu zarówno środowiska dietetyków, jak również sfery naukowe i medyczne.

Niepodważalnym autorytetem, w zakresie wyjątkowych właściwości oleju lnianego, była niemiecka biochemik Dr Johanna Budwig (1909-2003), która całe swoje życie poświęciła badaniom nad zastosowaniem olej lnianego wysokolinolenowego w profilaktyce przeciwnowotworowej. Opublikowane rezultaty badań i powstałe na ten temat książki jednoznacznie wskazują, że olej lniany i jego właściwości prozdrowotne są ponadczasowym odkryciem na skalę międzynarodową.  
 

Prawie wszyscy wiemy o tym, że najzdrowsze spożywane tłuszcze przyswajalne przez człowieka to oleje roślinne. Ale nie wszyscy wiemy, że olej lniany posiada oprócz walorów smakowych, największą zawartość niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych Omega-3, które nie są wytwarzane przez organizm człowieka, a jednocześnie niezbędne do jego prawidłowego funkcjonowania, a co za tym idzie – dla uniknięcia wielu schorzeń, jak i poważnych chorób, m. in. nowotworów. Spośród wszystkich produktów i olejów to właśnie olej lniany zawiera największą zawartość życiodajnych kwasów Omega-3 przy jednoczesnym zachowaniu odpowiedniej proporcji pomiędzy równie zawartymi w nim kwasami Omega-6.

 

Olej lniany jest oprócz ryb podstawowym źródłem życiodajnych kwasów Omega-3. Wytłoczony olej z nasion roślin oleistych, zawiera w sobie, od kilku do kilkunastu, różnego rodzaju kwasów tłuszczowych oraz witaminy A, E, D3 i K. Kwasy nasycone i jednonienasycone ludzki organizm może wytworzyć samodzielnie. Natomiast kwasy wielonienasycone, niezbędne i konieczne dla zdrowego funkcjonowania organizmu, muszą być dostarczane w pożywieniu, bowiem ustrój ludzki nie potrafi ich samodzielnie wytworzyć (syntezować).

 

Wpływ kwasów Omega-3 na nasz organizm.

Dowiedziono, że niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe Omega-3, zawarte w największym stopniu w olej lnianym działają profilaktycznie i wspomagająco przy leczeniu zaburzeń i chorób.

  • układu sercowo-naczyniowego – zapobiegając miażdżycy, nadciśnieniu, arytmii oraz zawałom serca oraz ich nawrotom, obniżając poziom „złego” cholesterolu, hamując agregację i adhezję płytek krwi, rozszerzając naczynia wieńcowe. 

  • układu nerwowego – redukując drętwienie kończyn, łagodząc objawy schorzeń mózgu i wspomagając pracę neuronów, odbudowując osłonki mielinowe nerwów, co powoduje zahamowanie rozwoju stwardnienia rozsianego, wspomagająco w leczeniu depresji, regulując równowagę hormonalną.

  • układu trawiennego i pokarmowego – regulując poziom cholesterolu i metabolizmu organizmu, redukując nadwagę, odtłuszczając wątrobę, wspomagając procesy trawienne, osłaniając błony śluzowe, zapobiegając zaparciom.

  • mózgu – zwiększając poziom DHA, którego niedobór wpływa na zmiany nastroju, problemy ze wzrokiem, utratę pamięci.

  • układu odpornościowego – wytwarzając prostaglandyny, których niski poziom prowadzi do przewlekłych stanów zapalnych, łagodząc objawy zapalenia stawów o podłożu reumatycznym, zapobiegając zwyrodnieniom i zapaleniu stawów.

  • skóra, włosy, paznokcie – wspomagając leczenie egzem, łuszczycy, atopowego zapalenia skóry i zapobiegając jej wysuszaniu, poprawiając ogólny stan włosów i paznokci. 


Dieta dr Budwig.

Efektem kilkudziesięciu lat, poświęconych przez dr Johannę Budwig badaniom dobroczynnego wpływu oleju lnianego na organizm człowieka, jest dieta nazwana jej imieniem. Polega ona na uzupełnianiu niedoborów kwasów Omega-3 w organizmie i podzielona jest na dwa etapy:

  • Etap pierwszy – tzw. wysycenia tkanek organizmu kwasami Omega-3 i uzupełnienia ich wieloletnich niedoborów, w trakcie którego jedynym zalecanym źródłem tłuszczu jest olej lniany oraz ryby. Przyjmuje się od 6 do 8 łyżek oleju lnianego dziennie w różnych potrawach „na zimno”, przy czym w celu lepszego wchłaniania kwasów Omega-3 zaleca się zmiksowanie oleju lnianego z chudym twarogiem i spożywaniem powstałej, bardzo smacznej pasty. Okres ten trwa od kilku tygodni do kilku miesięcy, w zależności od stopnia poprawy zdrowia.

  • Etap drugi – polega na zmniejszeniu ilości przyjmowanego oleju lnianego do 2 łyżek stołowych dziennie i jednoczesnym dodaniu do diety innych olejów tłoczonych na zimno – wg uznania. Etap ten z powodzeniem może być stosowany jako sposób zdrowego odżywiania się bez ograniczeń czasowych.


Dr  Budwig zaleca wyeliminowanie z pożywienia produktów konserwowanych i zawierających dodatki chemiczne, gdyż ich działanie polega na blokowaniu spalania tłuszczów i dezaktywacji oddychania komórkowego. Zatem proces poprawy zdrowia następuje w wyniku dostarczenia organizmowi tłuszczów aktywizujących oddychanie i ograniczeniu spożywania konserwantów blokujących je.

Kolejnym, bardzo ważnym aspektem jest codzienne spożywanie kilku łyżek zmielonego siemienia lnianego – inaczej lnu mielonego oraz mlecznych produktów fermentowanych. Jednym słowem len mielony możemy dodawać do jogurtu, maślanki lub kefiru. 
 

I najważniejsze kwestia – aby olej lniany nadawał się do diety dr Budwig, tym samym wykazywał wymienione właściwości prozdrowotne, bezwzględnie musi zostać spełnionych kilka warunków, a mianowicie: musi być wysokolinolenowy (co oznacza zawartość ponad 50% kwasów Omega-3), tłoczony na zimno z ziaren niemodyfikowanych genetycznie (!), nierafinowany, musi być przechowywany w przyciemnionym miejscu – a po otwarciu hermetycznie zamkniętej butelki zaleca się przechowywanie oleju w lodówce.       

Piśmiennictwo:
Zakład Badań i Przetwórstwa Nasion z Instytutu Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich w Poznaniu.

« wróć